Concept testament en de geldigheid: is een ongetekend testament rechtsgeldig?

Het uitgangspunt van de wet is, dat een testament pas gelding heeft wanneer dat ten overstaan van de notaris is opgemaakt en ondertekend. Dat biedt een waarborg, dat in het door de notaris opgestelde stuk ook echt de wil van de overledene is neergelegd. Voor situaties waarin geen notaris voorhanden is, biedt de wet enkele ontsnappingsmogelijkheden. Maar wat als de bijzondere situatie zich niet zoals bedoeld als in de wet voordoet? Hoe zit het dan met de geldigheid van een concept testament en is het denkbaar dat een ongetekend concept toch gevolgd wordt?

‍Hoe oordeelt de rechter over de geldigheid van een concept testament?

De rechtspraak is daar, blijkt ook uit allerlei uitspraken van rechters, nog niet uit. Zo is er nog niet zo lang geleden een zaak beoordeeld door de rechtbank waarin er al een heel uitgewerkt concept lag van een testament, de betrokkene ook al verschillende malen met de notaris erover gesproken had en die notaris de overtuiging had, dat de wil van de later overledene weergaf. Er was echter ook nog sprake van de oprichting van een stichting en de uitwerking daarvan moest nog plaatsvinden. Wanneer nagelaten wordt aan een stichting, spelen vaak ook kwesties van erfbelasting een belangrijke rol en dat vraagt een nauwkeurige regeling. Dan is dus ook vaak fiscaal advies noodzakelijk. Zo ook hier.

Onder die omstandigheden vond de rechtbank het nog niet acceptabel om al uit te gaan van het testament zoals het daar lag. Denkbaar is ook, dat het antwoord een rol zal spelen op de vraag waarom nog niet getekend is. Stel dat de betrokkene op weg is naar de notaris om te gaan tekenen, maar door een ongeval komt het er niet van en verliest de betrokkene ook het leven, zodat helemaal nooit meer getekend zal worden kunnen. Voorstelbaar is dat in zo’n situatie de rechtbank dan tóch ervan uitgaat dat het concept testament gevolgd moet worden.

Ook zal van betekenis zijn of het concept testament een belangrijke wijziging aanbrengt in een al bestaand testament. Stel dat de erflater een kind wil onterven en dit is opgenomen in een concept testament. Gezien de positie van kinderen als door de wet aangewezen erfgenaam is goed denkbaar, dat in zo’n geval de rechtbank ook terughoudend zal zijn om een concept testament te volgen.

Een andere casus is die waarin in het oude testament er al mensen zijn aangewezen als erfgenaam die op enig moment allemaal zijn overleden, terwijl het duidelijk is dat de betrokkene niet de bedoeling had om nabestaanden van die in het oude testament aangewezen erfgenamen voordeel te laten toekomen. Ook dan zal er een grotere kans zijn, dat een concept testament gevolgd zou moeten worden.

Voorkom twijfel over de geldigheid van uw testament

Bij al deze onzekerheid is het dus van belang dat iemand die een testament wil opmaken of wil veranderen zich bewust is van de kans dat een concept testament nooit definitief wordt. Wanneer het bijvoorbeeld gaat om een situatie waarin de betrokkene een erfgenaam, aangewezen in een ouder testament, echt niet als erfgenaam meer wil hebben, doet hij of zij er verstandig aan om dan maar heel snel op zijn minst door een wijziging van het oude testament die oorspronkelijk aangewezen erfgenaam te schrappen. Dan is men er in ieder geval zeker van dat op dit punt de wil van de erflater echt wordt gevolgd.

Heeft u vragen over de geldigheid van een concept testament? Neem dan contact met mij op via vandebeeten@ross.nl.